Ćwiczenia usprawniające mowę

Ćwiczenia oddechowe a relaks

Relaks to rodzaj odprężenia zarówno fizycznego, jak również psychicznego. Polega on na krótkim odpoczynku, w którym rozluźniamy mięśnie i odprężamy umysł. Potocznie relaks to rodzaj wszelakiego odpoczynku i odprężenia jakie dostarczamy naszemu organizmowi. W odróżnieniu od wypoczynku czynnego relaks odbywa się zazwyczaj w spoczynku, ciszy, izolacji od bodźców zewnętrznych. Pozwala on na przywrócenie stanu równowagi psychicznej oraz regeneruje przemęczony organizm.
Ćwiczenia relaksacyjne są bardzo ważnym elementem w życiu codziennym każdego z nas. Wykorzystanie ćwiczeń oddechowych podczas relaksacji nie tylko bardzo uatrakcyjnia zajęcia, ale przede wszystkim stymuluje te partie ciała, które wymagają dotlenienia.
Zajęcia zaczynamy od najbezpieczniejszych i najłatwiejszych ćwiczeń (oddechowych wdech nosem, wydech ustami, ręce przy wdechu unosimy do góry, przy wydechu opuszczamy w dół).
Wielokrotnie podczas ćwiczeń oddechowych stosowana jest muzyka, która wspomaga relaksację. Muzyka relaksacyjna ułatwia oddech, rozluźnia napięcie mięśniowe, wprowadza nastój spokoju wewnętrznego. Powinna mieć spokojny charakter, miękkie brzmienie i łagodną dynamikę, która ułatwia spokojny i harmonijny oddech.
Zestaw ćwiczeń oddechowych możemy dobierać w sposób indywidualny. Prawidłowy dobór przyczynia się do usprawnienia m.in. aparatu mowy, eliminacji całodziennego zmęczenia, pozbycia się uczucia senności i ogólnego osłabienia organizmu.
Relaksacja poprzez prawidłowy oddech jest idealną formą odskoczni i chwilowego oderwania się w codziennych obowiązkach.
PRZYKŁADOWE ĆWICZENIA RELAKSACYJNE WZMACNIAJĄCE ODDECH
Liczenie oddechów
1. Usiądź lub połóż się w wygodnej pozycji. Kręgosłup powinien być wyprostowany, a ręce i nogi nie mogą być skrzyżowane.
2. Głęboko wciągnij powietrze, wykorzystując w tym celu oddychanie przeponą. Po wdechu wstrzymaj na chwilę powietrze i wypuść je.
3. Podczas wydechu licz je w myślach „raz”. Licz każdy wydech: „dwa… trzy… cztery”.
4. Licz wydechy w grupach po cztery lub pięć przez następne 5 – 10 minut.
5. Zwróć uwagę, że w miarę tego ćwiczenia, stanowiącego formę medytacji oddechowej, Twój oddech powoli staje się coraz wolniejszy, ciało relaksuje się, a umysł uspokaja.

Relaksujące westchnienie
1. Usiądź lub stań prosto.
2. Westchnij głęboko — gdy powietrze będzie wypływało z Twoich płuc, wydasz dźwięk wyrażający ulgę.
3. Nie myśl o wdychaniu powietrza — po prostu pozwól, by powietrze w sposób naturalny dostało się do płuc.
4. Po ośmiu lub dwunastu głębokich, relaksujących wydechach ogarnie Cię uczucie relaksacji. Powtarzaj to ćwiczenie zawsze, gdy odczuwasz taką potrzebę.

Pozbycie się napięcia
1. Usiądź wygodnie na krześle ze stopami na podłodze.
2. Używając przepony, głęboko wciągnij powietrze, myśląc przy tym: „Wdycham relaks”. Na chwilę wstrzymaj powietrze i wypuść je.
3. Wypuść powietrze przeponą i powiedz sobie: „Wydycham napięcie”. Odczekaj chwilę przed kolejnym wdechem.
4. Każdy wdech potraktuj jako okazję do uświadomienia sobie wszystkich napięć obecnych w Twoim ciele.
5. Każdy wydech potraktuj jako okazję do pozbycia się tego napięcia.
6. Możesz także włączyć swoją wyobraźnię i wyobrazić sobie, jak relaks wpływa do ciała, a napięcie z niego uchodzi.

Ćwiczenia osób dorosłych mogą odbywać się, podobnie jak ćwiczenia dzieci, w każdej sytuacji i niemal w każdych warunkach- należy przygotować się wyciszając swój organizm i zwalniając tempo…

Miłej relaksacji życzy
Logopeda: Elżbieta Katanowska

 

 

 

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE NARZĄDY MOWY U MAŁEGO DZIECKA

 

KOCHANI RODZICE!

 

Poniższe ćwiczenia i zabawy mają na celu stymulowanie i wspomaganie prawidłowego rozwoju mowy małego dziecka.

 

  1. Ćwiczenia usprawniające narządy mowy(język, wargi, podniebienie miękkie)
  2. a) ćwiczenia warg
  • szerokie otwieranie i zamykanie buzi – zabawa „ziewający hipopotam”
  • nadymanie policzków – zabawa w nadmuchiwanie baloników
  • cmokanie – zabawa w posyłanie buziaków
  • parskanie wargami – zabawa w motor
  • wyraźne wymawianie samogłosek:

aaa (zabawa w usypianie lalki)

uuu (zabawa w lecący samolot)

eee (zabawa w naśladowanie płaczu dziecka)

eo (naśladowanie samochodu policyjnego)

iu (naśladowanie karetki pogotowia)

eu (naśladowanie straży pożarnej)

  1. b)ćwiczenia języka
  • wysuwanie języka na brodę – zabawa „zmęczony pies”
  • oblizywanie językiem warg (usta szeroko otwarte, można je obsmarować miodem lub kremem czekoladowym) – zabawa „głodny miś”
  • wysuwanie języka do przodu i cofanie w głąb jamy ustnej – zabawa „kukułka wylatuje z dziupli”
  • układanie języka w kąciki ust – zabawa „tykający zegar”
  • klaskanie językiem – zabawa w naśladowanie chodu konia
  1. Ćwiczenia oddechowe

wdech przez nos, wydech ustami

dmuchanie na kolorowe przedmioty zawieszone na nitkach

zdmuchiwanie wacików lub skrawków papieru z gładkiej powierzchni np. stołu

zabawa w wąchanie kwiatków (wdech nosem, wydech ustami)

przenoszenie za pomocą rureczki skrawków papieru

zdmuchiwanie płomienia zapalonej świecy

dmuchanie na kolorowe kartki papieru trzymane przed ustami.

  1. Ćwiczenia i zabawy dźwiękonaśladowcze
  2. a) naśladowanie odgłosówwydawanych przez zwierzęta, pojazdy, przedmioty z bliskiego otoczenia dziecka.Do zabawy należy użyć zabawek lub ilustracji przedstawiających przedmioty, zwierzęta.

Polecenie: Pokazujemy dziecku zabawkę lub ilustrację np. kotka i mówimy:

To jest kot – kot miauczy miau, miau, miau (następnie zachęcamy by dziecko próbowało powtórzyć tak jak robi kotek)

To jest pies – pies szczeka hau, hau, hau

To jest krowa – krowa muczy mu, mu, mu

To jest kura – kura gdacze ko, ko, ko

To jest piłka – piłka skacze hop, hop, hop

To jest auto – auto jedzie brum, brum, brum

  1. b) wierszyki dźwiękonaśladowcze– czytamy dziecku wierszyki i zachęcamy by próbowało naśladować słyszane w wierszu odgłosy

  

Co słychać na wsi?

Na łące słychać: kle, kle!

Na stawie: kwa, kwa!

Na polu: kra, kra!

Przed kurnikiem: kukuryku!

Kokoko w kurniku.

Koło budy słychać: hau!

Na progu: miau!

A co słychać w domu,

Nie powiem nikomu.

(Wanda Chotomska)

 

 

Odgłosy

Jedzie pociąg – fu, fu, fu

Trąbi trąbka – tru, tru, tru

A bębenek – bum, bum, bum

Na to żabki – kum, kum, kum

Konik człapie – człap, człap, człap

Woda z kranu – kap, kap, kap

Mucha bzyczy – bzy,bzy, bzy

A wąż syczy – sy, sy, sy

A owieczki – me, me, me

 

  1. Rozwijanie zasobu słownictwa biernego i czynnego u dziecka.
  2. a) wskazujemy i nazywamy w obecności dziecka różne przedmioty z najbliższego otoczenia np. ubrania, zabawki, zwierzęta, pokarmy
  3. b) obdarzamy komentarzem słownym każdą czynność wykonywaną razem z dzieckiem i w obecności dziecka np.:
  • w trakcie ubierania dziecka nazywamy części garderoby: bluzka, rajstopy, sukienka, spodnie, buty, pantofle, czapka, kurtka itp.
  • w trakcie kąpieli nazywamy części ciała np. myjemy nogi, brzuch, ręce, buzię, uszy itp. W trakcie pobytu z dzieckiem w kuchni nazywamy pokarmy oraz przedmioty używane podczas jedzenia np. „Biorę kubek, wlewam mleko, mleko jest smaczne, Ania będzie pić mleko” itp.
  • w trakcie zabawy z dzieckiem nazywamy przedmioty, którymi bawi się dziecko: np.bawimy się klockami, zbudujemy dom, dom będzie duży itp.
  • zachęcamy dziecko do nazywania przedmiotów i czynności z życia codziennego związanych z jedzeniem, zabawą, myciem, ubieraniem się
  • czytamy dziecku krótkie ilustrowane bajki a następnie zachęcamy dziecko do nazywania obrazków
  • oglądamy z dzieckiem zdjęcia rodzinne i zachęcamy do wskazywania i nazywania osób znajdujących się na zdjęciach oraz czynności wykonywanych przez dziecko
  • ćwiczenie rozumienia – zachęcanie dziecka do rozpoznawania i wskazywania części ciała, przedmiotów, osób i czynności znanych dziecku z codziennego funkcjonowania np.:

pokaż gdzie jest … tata ………..

podaj mamie ……. buty ……….

weź do ręki …….piłkę ………

  • rysujemy wspólnie z dzieckiem przedmioty znane z najbliższego otoczenia – rysując mówimy: „Teraz rysuję dom. Dom ma okna, drzwi, dach i komin itp”. Następnie zachęcamy dziecko do wskazywania i nazywania tego co zostało narysowane.

 

UWAGA:

 

Wypowiedzi osób z najbliższego otoczenia powinny być poprawne językowo.

Do dziecka należy mówić powoli i wyraźnie.

Mówiąc budujemy krótkie zdania, używamy prostych i zrozumiałych dla dziecka zwrotów.

Mówiąc do małego dziecka unikamy zdrobnień i mowy dziecięcej.

Wszystkie ćwiczenia wykonujemy z dzieckiem w formie zabawy, w wolnym tempie z twarzą zwróconą w kierunku dziecka.

Należy zwrócić uwagę dziecka na prawidłowy sposób oddychania: powietrze nabieramy nosem przy zamkniętych ustach, wydech ustami.

Bibliografia:

  1. Krystyna Datkun-Czerniak, „Logopedia. Poradnik dla nauczycieli i rodziców. Jak usprawniać mowę dziecka”, MAC Edukacja.
  2. Bożena Dittfeld, „Spróbujmy mówić razem”, Impuls.
  3. Genowefa Demel, „Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola”, WSiP.
  4. Ewa Małgorzata Skorek, „Z logopedią na Ty Podręczny słownik logopedyczny”, Impuls.